Spreektekst 2e termijn ratificatie VN verdrag gehandicapten

Voorzitter,
De ratificatie van het VN verdrag voor rechten voor mensen met een beperking is een historisch moment voor mensen met een handicap in Nederland. Wat de PvdA betreft kiezen we écht voor een inclusieve samenleving. Het betekent dat kinderen met een beperking en kinderen zonder beperking zoveel mogelijk naar dezelfde school gaan en samen spelen. Het betekent dat mensen met een beperking zoveel mogelijk gewoon werken en je collega’s zijn. Het betekent dat we in hetzelfde openbaar vervoer zitten. Het betekent dat je niet met je rolstoel buiten voor de deur moet blijven staan omdat je nergens naar binnen kunt. Het betekent dat je je hulphond gewoon mee kan nemen. Een echt toegankelijke samenleving.

Over die toegankelijkheid wordt in ons land al lang gesproken. Maar het schiet niet op. “Vanwaar toch die angst voor algemene toegankelijkheid?” was de terechte vraag die door Illya Soffer van IederIn en veel anderen op twitter werd opgeworpen naar aanleiding van het debat voor het kerstreces. Vanwaar die angst om dat gewoon goed te regelen? Laat ik ook duidelijk zijn: ik geloof niet dat zelfregulering ons ook nog maar één steek verder brengt. Dat laat de praktijk wel zien. In Gelderland zijn er recent snelbussen aangeschaft die niet toegankelijk zijn. Een winkelpand hier in de buurt van de Kamer was toegankelijk, na een verbouwing niet meer. Er is nu een drempel voor de deur. Het onlangs betrokken nieuwe ministerie van Binnenlandse Zaken is niet geschikt voor mensen met een beperking. En slechts 7% van de overheidswebsites voldoet aan de toegankelijkheidsstandaarden. Daar kunnen en willen we ons toch niet bij neerleggen?

Die landen die wettelijk hebben vastgelegd dat toegankelijkheid de norm is en ontoegankelijkheid de uitzondering, laten zien dat het ook anders kan. In de Verenigde Staten – het ondernemersparadijs bij uitstek – is die stap al vijfentwintig jaar geleden gezet. Vijf-en-twin-tig jaar geleden! Laten we ook in Nederland kiezen voor die doorbraak. Uiteraard op een redelijke manier. Uiteraard mag het eenvoudig en basaal. En uiteraard mag het geleidelijk. Maar we moeten nu wél die stap gaan zetten. De PvdA heeft daar samen met GroenLinks en de ChristenUnie een amendement voor ingediend. Dat wordt ook gesteund door D66, de SP en 50Plus. Ik dank deze collega’s ook voor hun bijdrage in en buiten het debat om tot een goed voorstel te komen.

Er is voor het reces uitgebreid over dat amendement gesproken en dat begrijp ik ook. Het is fundamenteel. Maar toch… Wat vraagt dat amendement eigenlijk? Dat ervoor wordt gezorgd dat onze samenleving toegankelijk is voor mensen met een beperking. Toegankelijk voor iedereen. Dat is toch niet meer dan normaal? Gewoon een kwestie van fatsoen. De vraag is dus: kiezen we nou voor een echte stap vooruit en creëren we een toegankelijke samenleving of blijven we aanmodderen? De PvdA kiest voor het eerste. Het VN verdrag vraagt dat ook. Net als de European Accessibility Act die een maand geleden verscheen.

Het kabinet mag het amendement dan wel ontraden, ik laat het daar samen met andere partijen, cliëntenorganisaties en mensen met en zonder een beperking niet bij zitten. Toegankelijkheid gaat niet vanzelf. Daar is wetgeving voor nodig. We handhaven dan ook ons voorstel. De kamer is nu aan zet. Ik kan me niet voorstellen dat we deze kans op een doorbraak om toegankelijkheid nou eens goed te regelen niet gezamenlijk pakken. In de kamer en daarbuiten. Met ondernemers en met mensen met een beperking. Dat zijn ook geen tegengestelde belangen. Mensen met een beperking, ruim twee miljoen mensen in ons land, zijn ook consument, student, werknemer en werkgever. Het is niet uit te leggen dat we van mensen verwachten dat ze zoveel mogelijk meedoen in de samenleving, maar dat we dat niet mogelijk maken. Dat mensen letterlijk tegen drempels aanbotsen. Zonder toegankelijkheid, geen inclusie!

Voorzitter,
Ik heb twee moties. De eerste gaat over het plan van aanpak. Deze motie dien ik samen in met mevrouw Voortman van GroenLinks. Wij vinden dat het plan van aanpak concreter moet. Het plan van aanpak dat er nu ligt is een mooie inleiding. Maar nu gaan we het nog echt concreet maken. In dat plan moet ook worden opgenomen wat het VN verdrag voor verschillende levensterreinen betekent. Moeten doelen en termijnen staan. Je kunt bovendien pas werken met pledges/beloften als je weet waar je uit wilt komen.

De tweede motie gaat over toegankelijke overheidsinformatie. Ook als je een beperking hebt moet je die informatie kunnen begrijpen.

Daarnaast tekent de PvdA ook een aantal moties mee. Met mevrouw Bergkamp bijvoorbeeld over een publiekscampagne. Goede campagnes in het buitenland laten zien dat dat wonderen verricht in het creëren van een inclusieve samenleving en de bejegening van mensen met een beperking. In de eerste termijn heb ik verteld over de campagne #sayyes in België. Een hele mooie en doeltreffende campagne. Die publiekscampagne moet ook met mensen met een beperking zelf worden voorbereid en uitgevoerd. Zo heeft ook Wij Staan Op al een goede campagne ontwikkeld. En met mevrouw Voortman dien ik ook een motie in over toegankelijk openbaar vervoer en het volgbaar maken van kamerdebatten voor mensen met een auditieve beperking.

Tot slot, voorzitter. Het VN verdrag voor rechten voor mensen met een beperking is een mooi verdrag. Een mensenrechtenverdrag. Het gaat over autonomie en burgerschap. Het geeft ons de opdracht om ervoor te zorgen dat mensen met een beperking net zo volwaardig in de samenleving mee kunnen doen als mensen zonder beperking. Dat vraagt wat van de overheid, van de samenleving, het bedrijfsleven en van mensen met een beperking zélf. Het gaat over wat voor samenleving we willen zijn. Het gaat over rechtvaardigheid. Het gaat letterlijk en figuurlijk over toegankelijkheid. Het gaat over insluiting en uitsluiting.
Wetgeving is noodzakelijk om ervoor te zorgen dat toegankelijkheid over een aantal jaren ook gewoon vanzelfsprekend is. Dat iemand met een handicap niet hoeft te vrágen om mee te mogen doen omdat er al rekening mee gehouden is. Dat iemand met een beperking geen uitzondering is, maar dat algemene toegankelijkheid in Nederland de norm is. Het is nu geen kwestie meer van kunnen. Het is nu een kwestie van willen. Een samenleving waarin iedereen mee kan doen, vereist een inclusieve samenleving. Een inclusieve samenleving vereist een toegankelijke samenleving. Een prachtige opdracht om aan te werken. Laten we dat niet alleen bij mooie woorden houden, maar nu ook echt gaan doen!

Spreektekst 2e termijn ratificatie VN verdrag gehandicapten